ABD Merkez Bankası‘nın (Fed), 27-28 Ekim’de gerçekleştireceği toplantıda faiz oranlarını sabit tutacağına dair beklentiler artarken, eylül ayında yükselen enflasyon, faiz artırımı olasılığını gündemde tutuyor.
Fed’in eylül ayında 2023 yılından bu yana ilk kez politika faizini 25 baz puan artırarak yüzde 3,75-4 aralığına çıkarmasının ardından, bankanın bu hafta vereceği karar piyasa katılımcılarının dikkatini çekiyor.
Son açıklanan veriler, büyük ölçüde enerji maliyetlerindeki artışın etkisiyle enflasyonun ivme kazandığını gösteriyor.
ABD Çalışma Bakanlığı’nın duyurduğu verilere göre ülkede Tüketici Fiyat Endeksi (TÜFE), eylülde aylık yüzde 0,6 ile beklenilen seviyelerde, yıllık ise yüzde 3,7 ile tahminlerin üzerinde arttı. Böylece aylık enflasyon son beş ayın, yıllık enflasyon ise son dört ayın en yüksek düzeyine ulaştı.
Enflasyondaki artışta enerji fiyatları belirleyici bir rol oynarken, enerji ve gıda fiyatlarını içermeyen çekirdek TÜFE de eylülde aylık yüzde 0,3 ve yıllık yüzde 2,6 ile beklenenden fazla yükseldi. Çekirdek enflasyondaki bu tablo, fiyat baskılarının yalnızca enerji maliyetlerindeki artışla sınırlı olmadığını düşündürüyor.
ABD’de Üretici Fiyat Endeksi (ÜFE) de eylülde aylık yüzde 1,3 ve yıllık yüzde 6,3’lük bir artış göstererek beklentilerin üzerinde gerçekleşti. Ülkede üretici enflasyonu, aylık bazda Mart 2022’den ve yıllık bazda Aralık 2022’den bu yana en yüksek seviyeye çıktı.
Warsh Yönlendirme Yapmaktan Kaçındı
Fed Başkanı Kevin Warsh, son olarak Uluslararası Para Fonu (IMF) ve Dünya Bankası’nın Tayland’ın başkenti Bangkok’ta düzenlediği yıllık toplantılarda konuştu.
Bankanın fiyat istikrarını sağlama konusundaki kararlılığını vurgulayan Warsh, para politikasıyla ilgili net bir yönlendirme yapmaktan kaçındı.
Warsh şöyle dedi: “Toplantılara ilişkin önceden bir yargıda bulunmuyorum. Bu yılın geri kalanında gerçekleştireceğimiz toplantılarda ne yapabileceğim konusunda şimdiden bir şey söylemeyi uygun bulmuyorum.”
Fed Başkan Yardımcıları Philip Jefferson ve Michelle Bowman ile Yönetim Kurulu Üyesi Chris Waller’ın da bir sonraki politika adımına karar verme konusunda aceleci olmadıkları yönündeki ifadeleri dikkat çekti.
Piyasalar Fed’in Bu Hafta Beklemede Kalmasını Öngörüyor
TÜFE verilerinin ardından Fed’in ekim toplantısında politika faizini sabit tutma olasılığı biraz zayıflasa da Fed yetkililerinin temkinli mesajları ve bu haftaki sakin veri takvimi durumu yeniden değerlendirmeye aldı.
Warsh’ın Bangkok’ta “şahin” bir mesaj vermemesi piyasalarda “Ekim’de aceleci bir faiz artışı yapılmayacağı ve Fed’in daha fazla veri bekleyeceği” şeklinde yorumlandı. Ayrıca Fed’in bu hafta beklemede kalacağına dair görüşler güçlendi; aralık ayındaki toplantısında ise faiz artırımı yapabileceği düşünülüyor.
CME Group verilerine göre 25 Ekim itibarıyla piyasalar, Fed’in ekim toplantısında politika faizini yüzde 3,75-4 aralığında sabit tutma ihtimalini yüzde 90 olarak değerlendirirken, faiz artırımı olasılığını ise yüzde 10 olarak görüyor.
“Aralık Ayında Faiz Artırımı Muhtemel Görünüyor”
American Enterprise Institute Kıdemli Uzmanı Steven Kamin yaptığı açıklamada şunları kaydetti: “Fed’in gelecek verilerin nasıl şekilleneceğini görmek için beklerken şimdilik faiz oranlarını mevcut seviyelerde tutacağını düşünüyorum.”
Ayrıca yaklaşan Kongre ara seçimlerinin Fed açısından herhangi bir ikilem yaratmadığını belirten Kamin şu değerlendirmeyi yaptı: “Bununla birlikte işsizlik oranlarının düşük seyretmesi ve son enflasyon verilerinin oldukça yüksek olması nedeniyle aralık ayında faiz artırımı muhtemel görünüyor.”
“Ekim Ayı İçin 25 Baz Puana Kadar Faiz Artışı Öngörüyoruz”
S&P Global ABD Başekonomisti Satyam Panday ise ekim ayında 25 baz puanlık bir faiz artışı öngördüklerini ifade etti.
Panday ayrıca “Özellikle iş gücü piyasasının istikrara kavuştuğu dönemlerde enflasyon şu anda Fed için öncelikli konu olmaya devam ediyor.” dedi.
Pandayı’n açıklamasında Fed’in bu ay faiz oranlarını sabit tutma ihtimalinin önemli olduğunu kabul ettiklerini aktardı. Ancak yine de mevcut döngüde toplamda 50 baz puan daha artırmalarını beklediklerini sözlerine ekledi.
Panday ayrıca çekirdek enflasyonun seyrinin Fed’in kısa vadede atacağı adımları etkilediğini belirtirken tüm öncü göstergelerin çekirdek enflasyonun önümüzdeki birkaç ay içinde düşmeyeceği yönünde sinyaller verdiğini ifade etti.
Panday ayrıca Fed’in para politikası toplantısının Kongre ara seçimlerinden günler önce yapılacak olmasına dikkat çekerek şunları söyledi:
“Fed’i bağımsız bir merkez bankası olarak değerlendiriyoruz. Geçmişte seçimlerden önce faiz artırdıkları olmuştu; bugün de bağımsızlıklarından şüphe etmek için hiç neden yok. Ekonomik verilere odaklanmaya devam edecekler.”
“Faiz Kararının Oy Birliğiyle Alınması Pek Olası Değil”
ING Uluslararası Başekonomisti James Knightley tarafından yapılan analizde son dönemde istihdam verilerinin hayal kırıklığı yarattığı vurgulandı. Konut piyasası gibi faiz oranlarına duyarlı sektörlerin giderek zorlandığı belirtilirken ABD ekonomisinin güçlü büyümeye devam ettiği ve enflasyonun hedefin üzerinde seyrettiği ifade edildi.
Ayrıca analize göre Fed yetkilileri enflasyonu kontrol altına almak için para politikasında daha fazla sıkılaşma gerektiğini düşünüyorlar. Eylül ayında yayımlanan ekonomik projeksiyonlarda dört yetkilinin yıl sonuna kadar toplamda 50 baz puanlık bir artış öngördüğüne dikkat çekildiğinde alınacak kararın oybirliğiyle çıkmasının pek olası görünmediği ifade edildi. Temmuz ayında komitenin geri kalan üyeleri faizi sabit tutmayı tercih ederken Beth Hammack, Neel Kashkari ve Lorie Logan’ın artırım yönünde oy kullandıkları hatırlatıldı. Bu üç kişinin yine muhalefet edebileceği belirtildi.
Ayrıca analizde yüksek enflasyona rağmen piyasaların bu hafta Fed’den sabit kalmasını beklediği kaydedilirken yüksek fiyat baskıları dolayısıyla aralıkta bir faiz artışı öngörüldüğü bilgisi verildi.
